Camiimiz Bayburt`un Tarihi Camiileri arasindadir

Camii Tarihi

Camimizin tarihi hakkında yazılı bir kayıt bulunamadı. Baştada söylediğimiz gibi camii kitabesininde kayıp olmasıyla (bir söylentiye görede çalınmasıyla) yapım tarihi kesin olarak bilinememekte. Yinede yapısından bir Akkoyunlu eseri olduğu anlaşılmakta.

Büyüklerimizin anlattıklarına göre, Gökcedere Ferahşat Bey Camii, Çayıryolu Kutlu Bey Camii ve bizim Çatalçeşme Camii o civarın eski Camiilerinden. Zaten mimari yapılarıda birbirlerine benzemektedir.
Eskiden bu üç köyede cumalar kılınırmış ve civar köylerden insanlar cuma için bu köylere giderlermiş.

Tahminen 15. yüzyıl sonlarında yapılan cami Akkoyunlular tarafından Akkoyunlu mimarisi üzerine yapılmıştır.
Üzülerek belirtmek gerekir ki cami ogün bugün bir çok badereler atlatmıştır. Köylülerimizin maddi imkansızlığı vede diğer makamlarca sahip çıkılmaması caminin zamanla kısmen yıkılmasına yol açtı.

Büyüklerimizin anlattıklarına göre ermeni işgali sırasında ermeniler köyü basmışlar. Minarenin ucundaki hilal şeklindeki parlayan alemi altun zannederek minareye top atarak yarısını yıkmışlar. Cami kubbeside top atma sonucu mu yıkıldı yada bakımsızlıktan mı bilemiyoruz. (Topa tutulma hadisesini sadece minare hakkında duyduk).
Fakat nihayetinde düzenli tamir görmeyen camimizin kubbeside yıkılmıştır.

Minare eski şekli üzere tamir edildi ise yıkılan kubbe yerine tavan, köylülerin kendi imkanlarıyla dört ayak üzerine oturtulan ahşap kırlangıç örtüyle kapatılmıştır.
Zamanla kırlangıç tavan sökülüp bir beton kubbe yapılmıştır.

Bu dökülmelerle beraber iç duvarlardaki motif süs ve yazılarda hasar gördü ve yıkıldı. Duvarların ve cami içinin tadilatı esnasinda bu orjinal yazı ve süsler korunamadı. Sadece mihrab ve cami kemerleri halen orjnal şekilde muhafaza edilmekte.

2000 li yıllarda kapsamlı tadilat gören camimizin kubbesi kurşunlanarak sağlamlaştırıldı. İçeride de duvarlar sıvandı, mihrap duvarı çinilendi, yeni halı döşendi, kürsü ve minber yenilendi ve kadınlar için mahfil yapıldı.

Kısacası özü çok eski olan camimiz yeni bir cami haline geldi. Malesef orjinallığı pahasına olsada.




özet cami tarifi
Çatalçeşme (Yukari Hinzeverek) Camiimiz Gökçedere (Pulur) ve Çayıryolu (Sünür) köyleri camiileriyle aynı mimari yapıya sahiptir. Bir Akkoyunlu eseri olduğu kabul edilmekte.  
Camiin minare kaidesi kesme taşdan, silindirlik gövdesi ise tuğladan yapılmıştır. Girişteki resimdede görüldüğü gibi ermeni işgali sırasında minarenin yarısı bombalanarak çökertilmiş ve sonradan tamir edilmiştir.  
Son cemaat yeri eğilimli bir çatıyla örtülüdür. Kare şeklindeki ana mekanı örten kubbe yıkılmış, yerine dört ahşap ayağa oturan, ortası kırlangıç kubbeli bir ahşap örtü yapılmıştır. Sonradan tamir edilen kubbe kurşunlanarak sağlama alınmışsada o eski otantik görüntüyü vermemekte.  
Nişleri mukarnas süslemeli olan mihrabın kendisi kesme taştan, mihrab duvarı ise taştan örülmüştür.  
Cami kemerleri bitkisel ve geometrik motiflerle süslenmiş, Allah, Muhammed ve halifelerin isimleri yazılıdır. Kemerlerin arasındada Allah`ın (cc) 99 ismi yazılı idi. Köylülerimizden Ahmet Türkün anlattığına göre birde Ashabı Kehf in isimleri yazılı imiş.  




Camiin eski tarihi hakkında yazılı kayıtlara rastlanamadı.

Yakın tarihini`de sözlü olarak toparlamaya çalıştık. Sizde eklemek istediğiniz veya paylaşmak istediğiniz bilgiler varsa bize iletin burada açıklayalım.